Bologna (uitspraak: Bológna, [bo’loɲɲa]), of ook wel Bologne, is een Italiaanse stad met 382.825 inwoners (2011), gelegen in Noord-Italië. Bologna is tevens de hoofdstad van de gelijknamige provincie en de regio Emilia-Romagna. De stad ligt aan de voet van de Apennijnen en tussen de rivieren de Reno en de Savena. Ruwweg ligt de stad ten zuidwesten van Venetië en ten oosten van La Spezia.

Bologna is qua inwonersaantal de zevende stad van Italië en is het hart van één van de agglomeraties in Italië. De totale omvang van de metropool ligt om en bij de 1 miljoen inwoners. De telling is gebaseerd op de agglomeratie Bologna–Modena, welke twee metropolen bijna aaneengesloten zijn. Bologna is al eeuwen een universiteitsstad. De universiteit van Bologna is met haar oprichting in 1088 de oudste universiteit van Europa. De studenten vormen een culturele en sociale verlevendiging van de stad. Behalve vanwege de universiteit staat Bologna bekend om zijn grote, grotendeels bewaard gebleven historisch centrum, dat ondanks de verstedelijking aan het eind van de 19e eeuw en de Tweede Wereldoorlog nog steeds te aanschouwen is. Dit is mede te danken aan de renovatie aan het eind van de jaren 60.

De eerste nederzettingen die tot de oorsprong van Bologna kunnen worden gerekend dateren uit de eerste eeuw vóór Christus. In eerste instantie was het een belangrijk stadscentrum van de Etrusken en de Kelten, en daarna voor de Romeinen. In de middeleeuwen fungeerde het als een vrije stad (voor meer dan een eeuw was het qua bevolkingsomvang de vijfde stad van Europa). Bologna heeft een grote artistieke en culturele binnenstad. Een publiekstrekker heeft het echter niet, waardoor het massatoerisme uitblijft. Het homogene stadscentrum is met zijn typische oude-stad-structuur gevuld met goed bewaarde monumenten en bouwwerken uniek.

Bologna is een belangrijk knooppunt voor weg- en spoorvervoer in de noordelijke regionen van Italië. Dit komt vanwege de centralisatie van een belangrijk deel van de mechanische, elektronica en voedselindustrie in het gebied. Uit het onderzoek van de European Regional Economic Growth Index (E-REGI) uit 2009 blijkt dat Bologna de hardst groeiende Italiaanse stad is en de 47e stad van Europa qua economische groei.

Bologna was in 2000 de ‘culturele hoofdstad van Europa’ en in 2006 de ‘muzikale hoofdstad van Europa’. De stad was geselecteerd om mee te doen aan de Wereldtentoonstelling in Shanghai in 2010 als één van de 45 geselecteerde steden in de wereld